학위는 젊은 노동자에게 일자리를 보장하지 않습니다

Bachelors do all kinds of jobs to make a living

Anh Nguyễn Hữu Thành (quê xã Thọ Xuân, Thanh Hóa) tốt nghiệp Khoa Công nghệ thông tin - Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải (phường Phương Liệt, Hà Nội) năm 2023. Tháng 8.2023, anh Thành làm nhân viên công nghệ thông tin cho một tờ tạp chí chuyên về giao thông. Công việc của anh là vận hành website của tạp chí, đảm bảo phần mềm nội bộ thông suốt. Sau gần 2 năm gắn bó, anh Thành nghỉ việc vào tháng 6.2025.

“Trước khi tôi nghỉ việc, tổng thu nhập mỗi tháng được khoảng 11 triệu đồng. Thu nhập này không phải quá thấp, nhưng so với ngành công nghệ thông tin thì rất khiêm tốn. Chưa kể, lương của tôi thường không được trả đúng hẹn, có những tháng chậm hàng chục ngày, rất ảnh hưởng đến cuộc sống. Tôi quyết định nghỉ việc để tìm cơ hội mới”, anh Thành kể.

Tuy nhiên, “giấc mơ” tìm việc của anh Thành không hề dễ dàng. Anh hỏi đủ các kênh, từ nhờ người quen, bạn bè giới thiệu đến đăng ký tìm việc ở trung tâm dịch vụ việc làm Hà Nội. Có công ty gọi anh phỏng vấn nhưng đều chê kinh nghiệm “mỏng” và những kỹ năng anh tích lũy được “không nhiều giá trị”. Trước sức ép mưu sinh, từ tháng 10.2025, anh Thành trở thành nhân viên bảo dưỡng, vận hành mạng cho một quán game tại phường Hà Đông (Hà Nội).

Dù không hài lòng với công việc hiện tại, cũng chưa dám công khai với gia đình, nhưng anh Thành cho hay, thu nhập khoảng 15 triệu đồng/tháng giúp anh duy trì cuộc sống. “Tôi vẫn tìm và chờ cơ hội việc làm phù hợp hơn”, anh Thành nói.

Tại các đô thị lớn, hình ảnh cử nhân chạy xe công nghệ, giao hàng, bán hàng online hay làm việc thời vụ không còn xa lạ. Nhiều người từng theo học các ngành kinh tế, quản trị, tài chính, sư phạm, thậm chí kỹ thuật nhưng sau khi ra trường lại không tìm được việc làm phù hợp chuyên môn. Không ít bạn trẻ chia sẻ, họ nộp hồ sơ xin việc trong thời gian dài nhưng liên tục bị từ chối do thiếu kinh nghiệm thực tế hoặc kỹ năng chuyên môn chưa đáp ứng yêu cầu doanh nghiệp. Trong lúc chờ cơ hội, họ buộc phải làm các công việc tạm thời để có thu nhập trang trải chi phí sinh hoạt.

Faced with difficult realities, many young people choose to flexibly manage to survive in the labor market. They learn new skills and shift to areas with higher demand such as digital marketing, information technology, e-commerce, and logistics services.

Many people accept starting over from low positions, low salaries to accumulate experience. Others take advantage of digital platforms to work freelance under projects, opening up new sources of income despite being unstable.

The trend of "re-learning when young" is increasingly popular, as many graduates participate in short-term training courses and vocational certificates to increase competitiveness.

Dismatch between training and market demand

Mr. Vu Quang Thanh - Deputy Director of Hanoi Employment Service Center - said that the core cause of the situation of bachelors and workers with degrees having difficulty finding jobs or working in non-specialized fields lies in the mismatch between the training system and the actual needs of the labor market.

Many universities are still heavily focused on theory, with little practice, causing graduates to lack working skills. Meanwhile, businesses are increasingly requiring workers to have solid professional skills, quick adaptability and practical experience. This gap makes many students, even with degrees, still not meet recruitment requirements. Not to mention, some majors that were once "hot" in the previous period have now become saturated, the number of graduates far exceeds recruitment needs, leading to fierce competition and high unemployment," Mr. Thanh assessed.

Mr. Bui Sy Loi - former Deputy Chairman of the National Assembly's Committee for Social Affairs (now the Social Affairs Committee) - assessed that, from a social perspective, the situation of graduates having difficulty finding jobs and working in the wrong field reflects the waste of training resources. "When graduates have to do jobs that do not require high qualifications, professional capacity is not properly exploited, and the overall labor productivity of the economy is affected," Mr. Loi said.

To solve this problem, Mr. Loi believes that it is necessary to strongly innovate the education and training system. The curriculum must be closely linked to practice, increase practice time, and connect businesses right from when students are still in school. Businesses also need to participate more deeply in the training process, from building programs, guiding internships to recruiting after graduation. A training model linked to actual needs will help reduce the gap between labor supply and demand. In addition, early career orientation for high school students is very important, helping young people choose majors that suit their abilities and market needs, avoiding chasing trends.

See the original here